सवयी...

 

सवयी मोडण्याच्या किंवा सवय लावण्याच्या ७ पद्धती...

आपल्या सर्वांच्या सवयी आहेत, काही चांगल्या आहेत तर काही चांगल्या नाहीत. त्या प्रमाणे आपण जे वर्तन करतो ते आपण शिकलो आहोत आणि हे वर्तन जवळजवळ आपोआप होत असते आणि आपल्यापैकी बर्‍याच जणांची आपली एकादी वाईट सवय मोडण्याची किंवा चांगली सवय विकसित करण्याची इच्छा असते.

 

बरेच लोक, कोणतेही नवीन वर्तन नियमित करण्यासाठी किंवा त्याचे रूपांतर सवयित करण्यासाठी सुमारे चार आठवद्याचा कालावधी घेतात. पुढील पद्धत वापरून आपण कोणतीही नवीन सवय सोप्या पद्धतीने स्थापित करु शकतो.

1.  पहिली पायरी आपले ध्येय निश्चित करणे आहे.

विशेषत: जेव्हा आपण एखादी सवय थांबवू किंवा मोडण्याचा प्रयत्न करीत असू तर आपण आपले ध्येय सकारात्मक विधान म्हणून सांगण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे. उदाहरणार्थ, “मी रात्रीचे स्नॅक खाण बंद करेन” असे म्हणण्याऐवजी “मी आरोग्यासाठी खाण्याच्या निरोगी सवयींचा प्रयत्न करेन” असे म्हणा. आपण आपले ध्येय देखील लिहून ठेवले पाहिजे. हे कागदावर अंकित केल्याने आपल्याला वचनबद्ध होण्यास मदत होते. जर आपण आपले ध्येय आपल्या विश्वासु व्यक्तीस सांगितले तर हे देखील मदत करू शकते.

2. वर्तन बदलण्याचा निर्णय घ्या. (जर आपले ध्येय नवीन सवय विकसित करणे असेल तर आपले वर्तन बदलणे स्वतःच एक ध्येय असेल).

एखादी नवीन सवय मोडण्याचा प्रयत्न करताना हि पायरी खूप महत्वाची आहे. आपण एखादे वर्तन थांबवू इच्छित असल्यास त्या जागी किंवा ते बदलण्यासाठी आपल्याकडे त्या पेक्षा चांगले वर्तन करणे आवश्यक आहे. आपण तसे न केल्यास जुनीच वर्तन पद्धती परत येईल.

3. जाणून घ्या आणि ती सवय कसे सुरू होते ह्या विषयी जागरूक रहा.

सवय हि स्वतंत्रपणे कधीच अस्तित्त्वात नसते.  बर्‍याचदा, एक सवय आपल्या दैनंदिन करत असेलेल्या दिनक्रमातील दुसऱ्या भागाशी संबंधित असते. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

उदाहरणार्थ, स्नॅकिंगच्या उदाहरणात रात्री उशिरा दूरदर्शन किंवा वाचन करत असताना गरज नसताना खान्याची सुरवात होणे हि असू शकते. त्यावेळेस आपण रात्री उशिरा दूरदर्शन पहात असताना आपोआप चिप्सची बॅग हिसकावून घ्या. बरेच लोक जे धूम्रपान करतात ते खाल्ल्यानंतर आपोआप धूम्रपान करतात. आपण ज्या गोष्टी सोडू इच्छिता ते आपण केव्हा आणि का करता याचा विचार करा.

4.  स्वतःला स्मरणपत्रे पाठवा.

स्वतः ज्या ठिकाणी असे वर्तन सहसा घडते त्या ठिकाणी नोट्स ठेवून हे करू शकता किंवा आपण स्वतःला आरसा, रेफ्रिजरेटर, संगणक मॉनिटर किंवा इतर काही ठिकाणी संदेश देऊ शकता जिथे आपण तो नियमितपणे पहाल. आपले ध्येय लक्षात ठेवण्यासाठी आपल्या कुटुंबातील सदस्य किंवा सहकारी देखील विशिष्ट वाक्प्रचार वापरून ध्येय लक्षात ठेवण्यासाठी मदत करू शकतात.

 

 

5.   एखाद्याची मदत व समर्थन मिळवा.

हे एक प्रकारे स्पष्ट आहे कि कोणतेही काम हे मदतीने सोपे होते आणि त्यासाठी समान ध्येय असणाऱ्या व्यक्तीस आपल्या बरोबर आपण सहभागी केल्यास हे कार्य अधिक सोपे होण्यास मदत मिळते.

 

 

6.   दररोजची अफिर्मशन लिहा.

आपले वाक्य चालू असलेल्या गोष्टीविषयी लिहा, (जणू ते आधीपासूनच घडत आहे) आणि दिवसातून दहा वेळा ते एकवीस दिवस लिहा. ही प्रक्रिया आपले ध्येय आपल्या अचेतन मनाचा एक भाग बनविण्यात मदत करते, जी आपल्याला केवळ नवीन वागणुकीचा सराव करण्याची आठवण करुन देत नाही तर ती आपणास लक्ष केंद्रित आणि प्रवृत्त करते.

7.   ठरलेल्या वेळेच्या अंतराने प्रगती केल्याबद्दल स्वत: ला बक्षीस द्या.

एकदा एका दिवसात आपल्या ध्येयावर लक्ष केंद्रित करा, परंतु एका, तीन आणि सहा महिन्यांत स्वत: ला एक लहान ट्रीट द्या. बक्षिसे मोठी किंवा महाग असण्याची गरज नाही आणि आपण त्यास काहीतरी असे करण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे जे लक्ष्याशी संबंधित असेल. असे केल्याने आपल्याला प्रोत्साहन आणि अतिरिक्त प्रेरणा मिळते.

या चरणांचे अनुसरण करणे नक्कीच यशाची हमी नाही. सवयीनुसार हे बदल करण्यासाठी शेवटी अनेक प्रयत्न करणे आवश्यक आहे परंतु जर आपण त्यावर ठाम रहात असाल तर आपण ते करू शकता.

 

खूप शुभेच्छा...